Hoe voorkomen wij kinderen dat moeders vermogen verdwijnt?

Onze moeder heeft weinig inkomen, maar vier ton vermogen op de bank. Daarom steeg haar eigen bijdrage voor het verzorgingshuis van 800 naar 2.014 euro per maand. Wat kunnen wij (vier kinderen) doen om te voorkomen dat moeders vermogen opgaat in rook?

Onlangs las ik in NRC Handelsblad onderstaand antwoord op deze vraag, dat ik u niet wil onthouden en enigszins uitgebreid heb. Geld is een emotioneel onderwerp. Vooral als het om de eigen bijdrage voor verzorgings- en verpleeghuizen gaat. Vóór 1 januari was die gebaseerd op iemands belastbare inkomen. Nu moet de zorgklant daar 8 procent van zijn belastbare vermogen extra bij optellen, waardoor de bijdrage kan verveelvoudigen. Dit feit verdeelt ons land in twee nijdige kampen. De een vind het hoog tijd dat de rijken extra betalen; de ander dat deze maatregel spaarzaamheid ten onrechte bestraft. Wie gelijk heeft, is een kwestie van smaak. Maar wie gelijk krijgt, is zonneklaar. Dat is de vermogende oudere die zijn belastbare bezit tijdig weet te laten slinken.

Belastbaar vermogen verlagen kan op talloze manieren. Soms kan moeder de erfdelen van wijlen vader nog uitbetalen. Dat hangt af van zijn testament of overlijdensjaar. Bel een notaris of de Notaristelefoon (0900 3469393, 0,80 euro per minuut) om te vragen hoe het in een specifiek geval zit. Ook groen beleggen kan belastbaar vermogen verlagen, en wel tot 56.420 euro per fiscale partner.

Verder kan moeder (klein)kinderen geld schenken, al tikken de belastingvrije bedragen bij vier ton niet zo aan. Belastingvrij is dit jaar 5.141 euro per kind en 2.057 euro voor ieder ander, zoals een kleinkind. Meer weggeven kan uitkomst bieden. Schenkt moeder dit jaar elk kind 95.000 euro, dan gaat haar hele belastbare vermogen op in rook. Elk kind betaalt weliswaar zo'n 9.000 euro schenkbelasting, maar bespaart later circa 7.500 euro erfbelasting. Via het formulier ' aanpassen eigen bijdrage' op hetcak.nl kan voorts een lagere eigen bijdrage worden aangevraagd. Moeder kan dan vanaf 2014 weer zo'n 14.000 euro minder betalen.

In plaats van geld écht weggeven, kan moeder ook schenken 'op papier'. Dat verlaagt haar belastbaar vermogen, maar niet haar armslag. Deze constructie verloopt via de notaris, als moeder wil dat de gift haar erfenis verlaagt. Ze moet de kinderen dan jaarlijks 6 procent rente uitbetalen. De notaris kan meteen regelen dat de schenking niet in handen van een schoonkind valt. Vermogensverkleining lukt niet zomaar als moeder dementerend is. Een verstandige vermogende ouder machtigt daarom tijdig, via de notaris, een of meer kinderen om over haar bezittingen te kunnen beschikken als zij dat niet meer kan. De kinderen kunnen dan zo nodig schenken aan zichzelf, zodat moeders vermogen niet opgaat in rook.

Voor de ondernemende moeders en vaders is er tenslotte nog de oprichting van de besloten vennootschap. Het vermogen hierin onderbrengen betekent dat sprake is van een Box II vermogen voor de inkomstenbelasting. De bijtelling is gebaseerd op het Box III vermogen. Mogelijk is de B.V. dus ook nog een ontsnappingsroute. Jaarlijks zullen dan wel de beperkte jaarcijfers bij de Kamer van Koophandel gepubliceerd moeten worden.

Tenlotte speelt in een aantal situaties dat een van de ouders al is overleden en de kinderen een vordering op moeder hebben als erfdeel in de nalatenschap van vader. Moeder zou tenminste een gedeelte van deze vordering aan hen kunnen uitkeren. Hoe hoog deze uitkering is kan de notaris voor u uitrekenen. Zo verlaagt moeder haar vermogen en daarmee de bijtelling ook.

Als u erfgenaam bent in een nalatenschap, dan bent u betrokken bij de afwikkeling. Er moeten een aantal zaken worden geregeld en dit kan aardig wat werk opleveren. Als notariskantoor kunnen wij u hierbij op verschillende manieren, op verschillende momenten in het traject, van dienst zijn.

Ontzorgen

Als erfgenaam of executeur kunt u ons opdracht geven om bepaalde taken van u over te nemen, en de afwikkeling in goede banen te leiden.

Wie zijn de erfgenamen? Is er een executeur?

Allereerst is het van belang na te gaan of er een testament is. Hierin kan zijn bepaald wie de erfgenamen zijn, en wie de executeur is. De executeur heeft in beginsel de taak om de nalatenschap af te wikkelen. Het regelen van de begrafenis is meestal de eerste stap.

Aanvaarden of niet?

Verder dienen de erfgenamen een keuze uit te brengen over het al dan niet aanvaarden van de nalatenschap. Zij hebben de volgende opties, waarover de notaris u het beste kan adviseren:

A. De nalatenschap aanvaarden. Hierdoor wordt u niet alleen gerechtigd tot de baten, welke behoren tot de nalatenschap, maar ook aansprakelijk voor de schulden.

Indien de schulden hoger mochten zijn dan de baten, moet dit verschil uit eigen vermogen worden bijgepast.

B. De nalatenschap aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving. Dit houdt in dat een erfgenaam niet verder aansprakelijk is voor de schulden van de nalatenschap dan dat er baten in de nalatenschap aanwezig zijn.

Indien een nalatenschap zo aanvaard wordt, moeten voor de afwikkeling van de nalatenschap wettelijke voorschriften in acht worden genomen, welke onder meer inhouden dat een erfgenaam zich uit de nalatenschap niets mag toe-eigenen en alles wat tot de nalatenschap behoort, in het openbaar bij opbod dient te worden verkocht, op straffe van het verlies van het voorrecht tot boedelbeschrijving.

C. De nalatenschap verwerpen. U bent dan geen erfgenaam. Daardoor ontvangt u niets van de bezittingen. U bent ook niet aansprakelijk voor de schulden.

Voor de mogelijkheden B en C dient bij de Griffie van de rechtbank een verklaring te worden uitgebracht, waarvoor griffierechten in rekening worden gebracht. Soms dienen er nog andere zaken bij de Rechtbank te worden geregeld waaraan ook kosten zijn verbonden.

Let u er op dat bepaalde gedragingen "alsof" u erfgenaam bent, ervoor zorgen dat u wordt aangemerkt als erfgenaam als onder A, door schuldeisers

Contact en informatie

Wij kunnen contact opnemen met de erfgenamen, hen informeren over de nalatenschap en hun opties, en zorgen dat zij op de hoogte blijven van de voortgang van de afwikkeling.

Verklaring van erfrecht

Om over het vermogen van de overledene te kunnen beschikken is vaak een verklaring van erfrecht, of een verklaring van executele, nodig. De notaris zoekt langs formele weg uit wie de erfgenamen zijn, of wie de executeur is. Instanties zoals banken en pensioninstellingen kunnen er vervolgens zeker van zijn dat de in de verklaring genoemde personen inderdaad erfgenaam zijn, zodat zij het vermogen kunnen vrijgeven.

Praktische zaken

De afwikkeling houdt verder in het regelen van praktische zaken en de administratie. Bij dit regelwerk valt onder andere te denken aan opzegging van abonnementen, lidmaatschappen, afhandeling van verzekeringen, pensioenen, opzegging van huurcontracten en ontruiming van een huurwoning. Verder dient de laatste aangifte voor de inkomstenbelasting te worden gedaan.

Aangifte erfbelasting

De aangifte voor de erfbelasting is bij uitstek een specialisme van het notariaat, vanwege onze uitvoerige kennis op het gebied van het erfrecht en de erfbelasting (vroeger ook wel: "successierecht"). U kunt deze aangifte uitbesteden aan ons. Vooral als de aangifte enigszins ingewikkeld is, of indien u geïnteresseerd bent in het besparen van erfbelasting, is dit aan te raden.

Verdeling

Tenslotte dient de nalatenschap verdeeld te worden. Als alle rekeningen en belastingen zijn voldaan, kan in overleg met erfgenamen een verdeling worden gemaakt tussen de erfgenamen, van de bezittingen en het geld van de erflater.

Schretlen Notaris is lid van Estate Planners Notariaat (EPN).

Schenken om erfbelasting te besparen

U kunt nu al vermogen overhevelen naar uw kinderen, zodat zij later na uw overlijden veel minder erfbelasting (successierecht) hoeven te betalen. U kunt dan handig gebruikmaken van de mogelijkheden om belastingvrij te schenken (jaarlijkse vrijstellingen).

Vrijstellingen schenkbelasting voor het jaar 2013 per kind: Kinderen (jaarlijks) € 5.141,-; kinderen van vanaf 18 tot 40 jaar (eenmalig) € 24.676,- ; kinderen vanaf 18 tot 40 jaar (eenmalig), indien de schenking wordt aangewend voor de aankoop van een huis of voor een studie, € 51.407,--.

Mogelijk is ook “schenken op papier” oftewel royaal zijn zonder voor Sinterklaas te spelen. U schenkt een bedrag doch leent het direct weer terug. Dat gebeurt allemaal in een notariële akte. Vandaar de naam, "schenken op papier”. Zo hoeft u het bedrag tijdens uw leven niet te missen en kunt het zelfs gewoon naar eigen believen uitgeven. Maar de schenking wordt wel voor de erfbelasting afgetrokken van uw nalatenschap. Deze schulden uit vrijgevigheid aan uw kinderen zorgen ervoor dat het saldo van uw nalatenschap lager is, mogelijk zelfs zo laag, dat uw kinderen geen erfbelasting meer hoeven te betalen.

Van belang bij deze "papieren" schenkingen is wel dat u aantoonbaar ieder jaar 6% rente over het geschonken bedrag aan de kinderen overmaakt. Dat hoeft natuurlijk niet, als u het tussentijds zelf al zou hebben uitgegeven.

De wet, de fiscus en de vererving van uw nalatenschap

Dowload hier de quick scan nalatenschapsplanning

In het nieuwe erfrecht van 1 januari 2003 is een vererving volgens de wet opgenomen voor alle gezinnen die niets bij testament geregeld hebben.Wat is veranderd ? Bij overlijden van een ouder erven de achterblijvende echtgenoot en de kinderen nog steeds ieder voor een gelijk deel. Veranderd is dat tegelijkertijd de gehele nalatenschap bij de achterblijvende ouder terecht komt.Voorheen werd dit effect pas gerealiseerd via het bekende testament ter verzorging van de langstlevende, de ouderlijke boedelverdeling. De wet noemt dit nu de wettelijke verdeling.

Ook wordt het erfdeel van ieder kind omgezet in een vordering op de achterblijvende ouder.Zij wordt in de regel pas uitgekeerd na overlijden van die ouder. Laatstgenoemde is over deze schuld aan de kinderen volgens de wet pas rente verschuldigd indien de wettelijke rente hoger is dan 6 % . Momenteel is deze 5 % , dus deze schuld zou nu renteloos zijn.

Tip: Tenzij gebruik gemaakt wordt van de gegeven mogelijkheid aan de erfgenamen om binnen 8 maanden na het overlijden met elkaar een andere rente af te spreken. En dat is interessant.

Stel, familie van Dijk heeft een vermogen van 900.000,--. Vader en moeder zijn in gehuwd in algehele gemeenschap van goederen. Er zijn 2 kinderen. Bij overlijden erft ieder 150.000,-- Dit betekent dat de langstlevende geen successierechten hoeft te betalen omdat hij onder de vrijstelling valt. Ieder van de kinderen betaalt over zijn erfdeel nalatenschapsbelastingen. Aan de langstlevende is alles toebedeeld krachtens de wettelijke verdeling. De kinderen hebben een renteloze vordering. Stel nu dat de langstlevende een rente verschuldigd is over de vordering van ieder kind van 150.000,--.

Een eerste voordeel hiervan is dat hierdoor optimaler gebruik gemaakt wordt van de mogelijkheden om successierechten over meerdere erfgenamen te spreiden en gebruik te maken van de laagste tarieven. Of dit zo is, hangt af van de leeftijd en/of het aantal van de erfgenamen; alsmede van de omvang van de nalatenschap. Dan zal een rente toegepast worden die ervoor zorgt dat de tweede ouder zoveel ontvangt uit de nalatenschap dat maximaal gebruik gemaakt wordt van de wettelijke vrijstelling voor successierechten van de langstlevende. De hoogte van de rente is voor de fiscus namelijk van invloed op de te belasten waarde van de verkrijging van de erfgenaam.

Tegelijkertijd worden door deze rente de erfdelen, waarover de kinderen successierechten betalen zo laag mogelijk gehouden. Zij betalen dienovereenkomstig zo min mogelijk successierechten

Een tweede voordeel hiervan kan zijn dat op deze wijze de hoogte van de vorderingen van de kinderen gestuurd kunnen worden. Bij toepassing van een rente zal de vordering bij het overlijden van de tweede ouder als een hogere schuld in zijn nalatenschap vallen. In dit geval betekent een rente van 10 % bijvoorbeeld dat ieder jaar 15.000,— op de vordering bijgeschreven wordt. Het resultaat is dat in de nalatenschap van de tweede ouder een hele hoge vordering van de kinderen kan zitten. En dit is aantrekkelijk vanuit het oogpunt van het besparen van de door de kinderen verschuldigde successierechten bij het overlijden van de tweede ouder. Hoe hoger de schuld, hoe kleiner zijn nalatenschap en daarmede de erfdelen van de kinderen en daardoor weer minder successierechten

Wel moet ervoor gewaakt worden dat het vermogen van de tweede ouder door een hele hoge rente helemaal uitgehold wordt. Met name indien deze nog een heel leven met alles dat daarbij hoort voor de boeg heeft, zal deze ook zelf iets willen nalaten. Tenzij het toch bij dezelfde kinderen terecht komt, dan zal het om het even zijn. Dan is beparing van erfbelasting het enige wat telt.

Een derde voordeel is dat over deze rente geen inkomstenbelasting verschuldigd is. Via bijschrijving dan wel betaling is dit aantrekkelijk in het kader van de overheveling van vermogen, zonder schenkingsrecht, naar de volgende generatie.

De keerzijde is dat de rente voor de tweede ouder ook niet aftrekbaar is. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de rente over de schuld aan de kinderen, die betrekking heeft op het woonhuis. Gewoonlijk is deze aftrekbaar in Box I IB, in deze bijzondere situatie niet.

Indien gewenst kan dit ondervangen worden door te kiezen voor de fiscalisering van de verdeling. In dat geval zal met een testament gewerkt worden of wordt door de erfgenamen in onderling overleg, na ongdaanmaking van de wettelijke regeling, een verdeling tot stand gebracht.

Dat brengt aanvullende voordelen met zich mee: de rente is aftrekbaar, tegen maximaal 52 %, in Box I Inkomstenbelasting terwijl de schuld bij de kinderen belast wordt tegen het lage belastingtarief van 1,2 % rendementsheffing. Wel betekent dit dat ook de rest van erfdelen bij de kinderen onder de rendementsheffing van Box III IB valt. Het is dus met name aantrekkelijk als het vermogen voornamelijk uit een huis bestaat ( waarop ook nog nauwelijks hypotheekschuld rust).

De uitsluitingsclausule (anti-schoonzoon of -schoondochterclausule)

Veel ouders gunnen hun kinderen graag een voordeel bij overlijden, maar willen niet dat vervolgens na een echtscheiding de ex-echtgenoten/ex-partners van hun kinderen recht hebben op de helft hiervan.

Dit gebeurt als uw kind in algehele gemeenschap van goederen is gehuwd of zal huwen. Of als er weliswaar huwelijkse voorwaarden zijn gemaakt maar deze een regeling inhouden waarbij bij echtscheiding het een en ander wordt verrekend. In uw testament is bepaald dat het hetgeen uw kinderen erven niet zal vallen in een (huwelijks)gemeenschap waarin uw kind is gehuwd of ooit gehuwd zal zijn, zodat bij een echtscheiding van uw kind de erfenis niet in de verdeling tussen uw kind en diens ex wordt betrokken. Een en ander geldt ook voor het geval uw kind als partner is geregistreerd (niet te verwarren met een samenlevingscontract). Bij een samenlevingscontract kan het spelen als daarin een verrekenbeding bij uit elkaar gaan is opgenomen, dat aangeeft dat dan alle vermogen van de partners tussen hen verdeeld zal worden. Dit komt overigens weinig voor.

Wilt u meer informatie dan nodig ik uit om contact op te nemen voor een vrijblijvende afspraak.

Bel mr. K.J.M. Schretlen, 0492-370090

 

Subcategorieën

Erfbelastingtarieven in 2018

Het tarief van artikel 24 lid 1 SW (Successiewet)

Belaste verkrijging          l. Partners en kinderen       l A. Kleinkinderen     ll. Anderen

na vrijstelling

0              123.248               10%                                18%                           30%

123.248   en hoger             12.320        20%              22.176         36%       36.960      40%  

                                                                                                                      over het  hogere

 Vrijstellingen erfbelasting

Artikel 32-1-4-a  (partner)                                                                             643.194

Artikel 32-1-4-b  (invalide kind)                                                                     61.106

Artikel 32-1-4-c   (kind)                                                                                  20.371
Artikel 32-1-4-d   (kleinkind)                                                                          20.371
Artikel 32-1-4-e   (ouder)                                                                                48.242
Artikel 32-1-4-f   (overige verkrijgen)                                                              2.147
Artikel 32 lid 2    (pensioenimputatie)                                                           166.161

 Vrijstellingen schenkbelasting

Artikel 33 onder 5           (kind)                                                                      5.363
Artikel 33 onder 5           (eenmalige verhoging voor kind 18-40 jaar)        25.731

Artikel 33 onder 5           (extra verhoging eigen woning/studie)                 53.602

Artikel 33 onder 6           (overgangsregel voor eigen woning)                  100.800

Artikel 33 onder 7           (overige verkrijger)                                                 2.147

Pensioenimputatie

Bij vrijstelling voor een partner ad € 642.194 wordt gekort wanneer ten gevolge van het overlijden (van erfbelasting) vrijgestelde pensioenrechten en/of lijfrente-uitkeringen worden verkregen. De korting bedraagt de helft van de waarde van het pensioen of de lijfrente-uitkering onder aftrek van dertig procent latente inkomstenbelasting. De vrijstelling voor een partner bedraagt echter nimmer minder dan € 166.161

Artikelen

Exoneratie

De informatie op deze website en in aan deze website gekoppelde artikelen is zorgvuldig samengesteld. Schretlen Notaris is echter niet verantwoordelijk en wijst iedere aansprakelijkheid af voor en/of in verband met alle gevolgen en/of schade van een eigenmachtige toepassing op basis van de inhoud hiervan.